Erdoğan, kooperatiflere kredi ve hibe desteğini artırdı, muhalefete sert çıktı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı Tanıtım Töreninde önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, kooperatiflerin ülke ekonomisi için kritik bir güç olduğunu belirterek, yeni dönemde hayata geçirilecek destek paketlerini ve hedefleri paylaştı.

AHİLİK GELENEĞİNDEN KOOPERATİFÇİLİĞE

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ahilik kültürünün özünde yer alan dürüstlük, yardımlaşma ve güven ilkelerinin, bugünün kooperatifçiliğinin temelini oluşturduğunu vurguladı. “Kooperatifçilik, birlikte üretmenin ve birlikte kazanmanın en adil yolu” diyerek, küçük üreticilerden kadın girişimcilere kadar geniş bir kesimin bu sistemle güçlendiğini ifade etti.

KOOPERATİFLERİN EKONOMİDEKİ YERİ

Türkiye’de 62 bin kooperatif ve 6,5 milyondan fazla ortağın bulunduğunu hatırlatan Erdoğan, bu sayının Avrupa ülkelerine kıyasla daha düşük olduğunu belirtti. Dünya genelinde 3 milyon kooperatif bulunduğunu aktaran Erdoğan, “Kooperatifler bugün yalnızca ekonomik değil, sosyal dayanışmanın da en güçlü modeli haline gelmiştir” dedi.

2025 ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI

Birleşmiş Milletler’in 2025 yılını Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan etmesini önemli bir fırsat olarak gördüklerini söyleyen Erdoğan, Türkiye’nin de bu süreci kooperatifçiliği güçlendirmek için değerlendireceğini kaydetti.

YENİ STRATEJİ VE EYLEM PLANI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2025-2029 dönemini kapsayan yeni strateji planında; dijitalleşme, mevzuat uyumu, finansal kapasitenin artırılması ve yeni kooperatif türlerinin desteklenmesine özel yer verildiğini açıkladı. “Kooperatifçiliği daha verimli, etkin ve yenilikçi bir yapıya kavuşturacağız” diyerek, sektörün önümüzdeki 5 yıldaki yol haritasını çizdi.

DESTEKLER ARTIRILDI, YENİ FON GELİYOR

Kooperatiflerin desteklenmesine yönelik KOPDES programıyla 772 kooperatife 110 milyon TL’den fazla hibe sağlandığını hatırlatan Erdoğan, 2025 başvurularının 22 Eylül’de açıklanacağını söyledi.

Yeni dönemde destekler artırıldı:

• Makine ve ekipman desteği 400 bin TL’den 1 milyon TL’ye çıkarıldı.

• Fuar ve sergi katılım desteği 60 bin TL’den 150 bin TL’ye yükseltildi.

• Nitelikli personel desteği de önemli ölçüde artırıldı.

Ayrıca TESKOMB aracılığıyla oluşturulacak 100 milyon liralık fon ile kooperatiflere 3 milyar liralık kredi imkanı sağlanacak.

KADIN VE GENÇLER İÇİN YENİ FIRSATLAR

Kadın kooperatiflerinin barkod ve laboratuvar ücretlerinde indirim yapılacağını açıklayan Erdoğan, e-ticaret komisyon oranlarının da düşürüleceğini duyurdu. Engelliler ve gençler için sosyal kooperatifçilik kanun taslağı üzerinde çalışıldığını belirterek, kapsayıcı bir modelin inşa edileceğini söyledi.

İSTİKRAR VE GÜVEN VURGUSU

Konuşmasında Türkiye’nin son 23 yıldaki gelişimine de değinen Erdoğan, siyasi istikrar ve ekonomik güven ortamının korunması gerektiğini vurguladı. Ana muhalefetin son dönemdeki politikalarını eleştirerek, ülkenin enerjisini boşa harcayacak girişimlere izin vermeyeceklerini söyledi.

İşte o konuşma…

Kooperatiflerimizin değerli temsilcileri, esnaf ve sanatkar camiamızın kıymetli mensupları, saygıdeğer misafirler, sizleri en kalbi duygularımla, hasretle, muhabbetle selamlıyorum. Türkiye Kooperatifler Buluşması 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı tanıtım programında sizlerle bir arada olmaktan, sizlerle hasret gidermekten büyük bir memnuniyet duyuyorum. Programımızı teşrifleriniz için her birinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Allah muhabbetimizi ve dayanışmamızı daim eylesin diyorum.

Bu güzel buluşmaya vesile olan Ticaret Bakanlığımız ile Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonumuza şükranlarımı iletiyorum. Birazdan genel hatlarını paylaşacağımız 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Strateji ve Eylem Planı’nın ülkemiz ve milletimiz için, kooperatiflerimiz için hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. Yine konuşmamın hemen başında, siz kardeşlerimin şahsında Türkiye’nin kalkınma çabalarına alın teriyle, sermayesi ve emeğiyle destek olan tüm girişimcilere, bütün kooperatiflerimize minnettarlığımı ifade ediyorum.

Bu ülkenin, bu milletin bir ferdi olarak esnaf ve sanatkar kardeşlerimle yol yürümekten her zaman gurur duydum. Her zaman şeref duydum. Asırlardır Anadolu’yu ve Trakya’yı mamur eden, dahası ebedi vatanımız olan bu topraklarda dayanışmanın bir nevi kitabını yazan Ahilik geleneğimizin günümüzdeki temsilcileri sanatkar ve esnaf kardeşlerimizdir. Hırsın, tamahın, fırsatçılığın, bir an evvel köşeyi dönmenin dünyada veba gibi yayıldığı şu günlerde, bu köklü geleneğimizin temsil ettiği ticaret ahlakına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyoruz.

Ahilik kültürümüzün özünde yer alan dürüstlük, paylaşma, karşılıklı yardım ve güven ilkeleri, aslında bugünün kooperatifçilik ruhunu şekillendiriyor. Milletimizin yüzyılların içinden süzülüp gelen imece kültürünün de ete kemiğe büründüğü modern yapıların başında kooperatifler geliyor. Kooperatifçilik; birlikte üretme, birlikte yönetme, birlikte kazanma felsefesiyle kişinin emeğini kolektif güce dönüştüren adil bir sistemdir. Bu sistem, özellikle dezavantajlı grupların ekonomik hayata katılımını kolaylaştıran, yerel kalkınmayı destekleyen özgün bir iş birliği modelidir. Küçük üretici de girişimci kadın da genç çiftçi de kooperatif çatısı altında birdir, beraberdir, tek başına olduğundan çok daha güçlüdür.

Değerli misafirler, bakınız burada şunun altını özellikle çizmek istiyorum. Türkiye olarak gerçekten çok dinamik bir ticari hayata sahibiz. İnsanımız yetiştiriyor, üretiyor, satıyor. 81 vilayetimizle birlikte dünyaya el emeği, göz nuru ürünlerini ulaştırmanın mücadelesini veriyor. Hanım kardeşlerimiz, gençlerimiz, üreticilerimiz kooperatifler bünyesinde güç birliği yaparak zorlukları birlikte aşıyorlar. Aynı zamanda birlikte kazanıyorlar. Özellikle tarımdan sanayiye, kadın girişimciliğinden enerjiye birçok alanda kooperatifler, yerel kalkınmanın temel aktörleri haline gelmiştir.

Halihazırda ülkemizde 6,5 milyonu aşkın vatandaşımızın ortağı olduğu 62 bin kooperatif faaliyet gösteriyor. Bunu Türkiye’nin ticari ve ekonomik hayatı adına çok kıymetli bir kazanım olarak gördüğümüzü hassaten ifade ediyorum. Ancak Avrupa Birliği’nde 165 milyonu aşkın kooperatif ortağı ile 250 bin kooperatif olduğu düşünüldüğünde, bu alanda henüz arzu edilen seviyede olduğumuzu ne yazık ki söyleyemeyiz.

Dikkate değer bir başka husus şudur. Kooperatifler sadece ülkemizde değil, son yıllardır dünyada da ön plana çıkmaya başlamıştır. Vahşi kapitalizmin acımasız dişlileri arasında ezilmek istemeyen yerel üreticiler, güvenli bir limanı olarak kooperatiflere sığınıyor. Bilhassa bütçe, network, teknolojik kapasite itibariyle pek çok devleti geride bırakan küresel şirketlerle rekabette, değil bireyler, değil makro işletmeler, yerel ölçekte büyük firmalar bile çoğu zaman yetersiz kalıyor. Belli başlı alanlarda tekelleşen bu şirketlerin agresif fiyat politikalarıyla küçükleri yuttuğuna şahit oluyoruz.

Uluslararası Kooperatif Birliği’nin verilerine göre, dünya genelinde 3 milyon kooperatif bulunuyor. Dünya nüfusunun yüzde 12’si bir kooperatifin iş ortağıdır. Kooperatiflerin toplam cirosu ise 2,4 trilyon doları geçiyor. 2025 yılının Birleşmiş Milletler tarafından Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan edilmesini bu bakımdan çok yerinde bir karar olarak görüyoruz.

Hükümet olarak bu anlamlı yılı vesile kılarak kooperatifçilik kültürünü daha da yaygınlaştırmaya özel önem veriyoruz. 2012 yılında açıkladığımız eylem ve strateji planımızın önceliği, mevzuatla ilgili sıkıntıların aşılması ve dağınıklığın giderilmesiydi. Hamdolsun bu doğrultuda ciddi yol aldık. Ama halen önümüzde katetmemiz gereken bir mesafe var. 2025-2029 yıllarını kapsayan yeni planla inşallah bunu başaracağız.

Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı’nın ülkemizin kooperatifçilik vizyonunu bir adım daha ileriye götüreceğine inanıyorum. Strateji belgesinin temel gayesi, kooperatifçiliğe daha elverişli bir ortam oluşturma, sektöre olan güveni artırma, kooperatifleri daha verimli, etkin, sürdürülebilir, rekabet edebilir bir yenilikçi kılmaktır. Plan; beş politika ekseninde, iki amaç, altı hedef ve 23 faaliyet ile bunlara ilişkin performans göstergelerinden oluşuyor. Strateji belgesinde dijitalleşmeden yeni kooperatif türlerine, mevzuatın güncel gelişmelere uyarlanmasından kooperatiflerin kurumsal ve finansal kapasitelerinin artırılmasına kadar pek çok hedefe yer verdik.

Türk kooperatifçiliğinin gelecek beş yılına kılavuzluk yapacağına inandığım planın hazırlanmasında emeği geçenleri gönülden tebrik ediyorum.

Kooperatiflerin kuruluşunu teşvik etmek, mevcut kooperatiflerimizin ise ticari kapasitelerini artırmak üzere çalışmaya devam ediyoruz. KOPDES programı ile ülkemiz genelinde 772 kooperatifin 826 projesine toplam 110,5 milyon liralık hibe desteği verdik.

Bu yıl destek rakamını 2,5 katına çıkardık. Kooperatiflerimize sunulan makine, ekipman, demirbaş alım desteği 400 bin liradan 1 milyon liraya; sergi ve fuar katılım desteği 60 bin liradan 150 bin liraya; nitelikli personel istihdamı desteği bir personel için yıllık 204 bin liradan 266.400 liraya, iki personel için 408 bin liradan 532.800 liraya yükselttik. Kooperatiflerimizin merakla beklediği 2025 yılı için başvuru sonuçlarını 22 Eylül’de açıklıyoruz.

TESKOMB tarafından yatırılacak 100 milyon liralık fonla kooperatiflerimize toplam 3 milyar liralık kredi imkanı sunacağız.

Kadın kooperatiflerinin barkod ücretleri, laboratuvar analiz ücretleri ve e-ticaret komisyon oranları düşürülecek. Engelli ve gençlere yönelik sosyal kooperatifçilik kanun taslağı hazırlanıyor.

Değerli kardeşlerim, sizlere veda etmeden önce şunu da önemle vurgulamak durumundayım: 23 yılda sizlerle birlikte el ele vererek imkansız denilen nice hedefe ulaştık.

Henüz yolun başındayız. Özel sektörümüz bir yandan, biz bir yandan Türkiye’yi daha da büyütecek, kalkındıracak, inşallah güzel başarılarla beraberce buluşturacağız. Siyasette istikrar, ekonomide güven olduğu müddetçe ülkemizin önü de ufku da açıktır.

Geçmişte ülkemiz bunu çok yaşadı. Türkiye’nin artık ne istikrar ve güven ortamını zedelemeye ne de patinaj yaparak enerji kaybetmeye tahammülü vardır.

Kalbi ülkemiz için çarpan tüm kardeşlerimi, Türkiye Yüzyılı ve Ticaretin Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda daha güçlü, daha müreffeh bir gelecek için dayanışma ruhunu büyütmeye davet ediyorum.

Vatanımızın dört bir ucunda büyük bir özveriyle çalışan tüm esnaflarımıza ve kooperatiflerimize teşekkür ediyorum. Kooperatifçilik temalı kısa film ve fotoğraf yarışmasında dereceye giren kardeşlerimi tebrik ediyorum. Bu düşüncelerle 2023-2029 Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı’nın ülkemiz ticaret hayatı için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Sizlere sevgilerimi, saygılarımı sunuyor, hepinizi Allah’a emanet ediyorum. Kalın, sağlıcakla.