Süpertanker siparişleri 2008 rekorunu geride bıraktı

Dünyanın en büyük gemi brokerliği kuruluşlarından biri olan Clarkson Research Services verilerine göre, küresel tersanelerde yapımı planlanan veya devam eden çok büyük ham petrol tankerlerinin (VLCC) sayısı 262’ye ulaştı. Her biri yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine sahip olan bu gemiler için verilen siparişler, Ekim 2008’de kaydedilen önceki tarihi rekoru aşmış durumda.

Bu büyüklükteki bir filo, teorik olarak ABD’nin tüm ham petrol ihracat kapasitesini taşıyabilecek ölçeğe ulaşıyor. 262 adetlik sipariş hacmi, son 18 yılın en yüksek süpertanker yatırım dalgası olarak kayıtlara geçti.

İran savaşı tanker piyasasını canlandırdı

Son dönemde tanker piyasasındaki yükselişin en önemli nedenlerinden biri Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler oldu. İran merkezli çatışmaların ardından enerji taşımacılığı rotalarında yaşanan belirsizlikler navlun ücretlerini hızla yukarı taşıdı.

Savaş öncesine kıyasla tanker taşımacılığı ücretlerinin bazı hatlarda iki katına çıktığı belirtilirken, günlük kira gelirleri zaman zaman yüz binlerce dolara ulaşarak tarihi seviyeleri gördü. Ancak sektör temsilcileri, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin yük hacimlerini azaltmasının uzun vadede gelirleri olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Yunanistan merkezli TMS Group’un kurucusu George Economou, mevcut piyasa koşullarının kısa vadede olumlu görünmesine rağmen uzun süre devam etmesi halinde tanker sektörü için risk oluşturabileceğini ifade etti.

Yüksek navlun gelirleri yeni yatırımları tetikledi

Savaşın etkisiyle yükselen navlun gelirleri tanker sahiplerinin kasalarını doldururken, sektör oyuncuları elde ettikleri sermayeyi yeni gemi siparişlerine yönlendirmeye başladı.

Buna ek olarak, MSC Mediterranean Shipping Company destekli Güney Koreli armatör Sinokor’un son aylarda ikinci el tanker alımlarını hızlandırması piyasadaki fiyatları yukarı taşıdı. Birçok armatör yüksek fiyatlardan gemilerini satarak önemli miktarda nakit elde ederken, bu kaynakların önemli bölümü yeni inşa projelerine aktarıldı.

Tanker sahiplerinin artan kârlılığı, tersanelerde yeni sipariş dalgasının önünü açtı.

İkinci el tanker fiyatları 18 yılın zirvesinde

Piyasadaki hareketlilik yalnızca yeni gemilerle sınırlı kalmadı. İkinci el tanker fiyatlarında da dikkat çekici yükseliş yaşandı.

Clarkson verilerine göre yaklaşık 10 yaşındaki bir süpertankerin piyasa değeri 115 milyon dolara ulaştı. Bu seviye, 2008 yılından bu yana görülen en yüksek fiyat olarak öne çıkıyor.

Artan ikinci el fiyatları, yeni gemi siparişlerini daha cazip hale getirirken, tersanelerin önümüzdeki yıllara yayılan yoğun sipariş takvimleri oluşturmasına katkı sağlıyor.

Yeni siparişler filo büyüklüğünün dörtte birine yaklaştı

Toplam sipariş hacmi mevcut küresel süpertanker filosuna oranlandığında, yeni siparişlerin aktif filonun dörtte birinden fazlasına denk geldiği görülüyor.

Bu oran 2008 yılındaki aşırı sipariş döneminin altında kalsa da, 2011’den bu yana görülen en yüksek seviyeyi temsil ediyor. Sektör uzmanları, mevcut büyümenin devam etmesi halinde birkaç yıl içinde kapasite fazlası oluşabileceği görüşünde birleşiyor.

Fearnleys Shipbrokers yöneticilerinden Halvor Ellefsen, Atina’da gerçekleştirilen Posidonia Denizcilik Fuarı’ndaki atmosferin kendisine 2008 yılındaki aşırı iyimser dönemi hatırlattığını söyledi.

Yaşlanan tanker filosu yenilenme ihtiyacını artırıyor

Sektör temsilcileri, mevcut sipariş dalgasının yalnızca yüksek kârlılıktan kaynaklanmadığını belirtiyor. Yaptırımlar nedeniyle aktif kullanımdan çıkan çok sayıdaki gemi ve yaşlanan küresel tanker filosu da yeni yatırımları destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Clarkson verilerine göre dünya süpertanker filosunun ortalama yaşı 1998’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Bu durum, eski gemilerin yerini daha verimli ve çevreci yeni nesil tankerlerin almasını zorunlu hale getiriyor.

Denizcilik sektöründe 14 yılın en büyük sipariş patlaması yaşanıyor

Sadece tanker segmentinde değil, küresel denizcilik sektörünün genelinde de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Veriler, gemi siparişlerinin son 14 yılın en yüksek seviyesine çıktığını gösteriyor.

Uzmanlara göre yüksek navlun gelirleri, güçlü nakit akışı ve jeopolitik riskler denizcilik yatırımlarını desteklemeyi sürdürüyor. Ancak sektörün önündeki en büyük risklerden biri olarak aşırı yatırım iştahı gösteriliyor.

Süpertanker siparişlerinde rekor seviyelere ulaşılması, denizcilik ve enerji taşımacılığı sektörlerinde uzun vadeli büyüme beklentilerinin güçlendiğini ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, mevcut siparişlerin birkaç yıl içinde teslim edilmeye başlanmasıyla birlikte kapasite fazlası oluşabileceğini ve bunun navlun fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceğini belirtiyor. Bu nedenle sektör, yüksek kârlılık ile arz fazlası riski arasındaki hassas dengeyi yakından izliyor.