TBMM’de kritik teklif: Yeşil Pasaport kapsamı genişliyor

Türkiye’de uzun süredir tartışılan yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ye sunulan yeni kanun teklifi, belirli şartları sağlayan mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesini öngörüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, bu iki meslek grubunun yurt dışı hareketliliğinde önemli bir rahatlama yaşanması bekleniyor.

15 YIL ŞARTI ÖNE ÇIKIYOR

Kanun teklifine göre; fiilen çalışan, mesleğini aktif olarak sürdüren ve en az 15 yıl kıdeme sahip mühendisler ile mimarlar bu haktan yararlanabilecek. Teklifte, meslek mensuplarının yalnızca diplomaya değil, mesleki süreklilik ve aktif çalışma kriterlerine göre değerlendirileceği vurgulanıyor.

Düzenleme hayata geçerse, 15 yılını dolduran mühendis ve mimarlar yeşil pasaport alma hakkına kavuşacak.

GEREKÇE: VİZE ENGELİ MESLEKİ FAALİYETLERİ ZORLAŞTIRIYOR

Teklifin gerekçesinde, özellikle teknik meslek gruplarının uluslararası alanda ciddi vize sorunlarıyla karşı karşıya kaldığına dikkat çekiliyor. TMMOB’ye bağlı odalara üye olan mühendis ve mimarların; uluslararası fuarlar, teknik saha incelemeleri, akademik toplantılar ve çok uluslu projelerde vize engelleri nedeniyle gecikmeler yaşadığı ifade ediliyor.

Bu durumun yalnızca bireysel kariyerleri değil, Türkiye’nin teknik ve mühendislik alanındaki küresel temsiliyetini de olumsuz etkilediği belirtiliyor.

TEKLİFİN MECLİSTEKİ MEVCUT DURUMU

13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinin şu anki aşaması “komisyonda” olarak görünüyor. Komisyon görüşmelerinin ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Kabul edilmesi halinde uygulama esaslarının ilgili bakanlıklar tarafından netleştirilmesi öngörülüyor.

Yeşil pasaport düzenlemesi, teknik mesleklerin uluslararası alandaki rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

TÜRKİYE’DE YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİYOR?

Mevcut mevzuata göre Türkiye’de yeşil pasaporttan yararlanabilen kişi ve gruplar şu şekilde sıralanıyor:

  • 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve emeklileri

  • Eski milletvekilleri ve bakanlar

  • Görevdeki büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları

  • Devlet sporcusu unvanına sahip sporcular (belirli şartlarla)

  • Özelleştirme öncesi hak sahibi kamu bankaları ve kurum çalışanları

  • Belirli ihracat hacmine ulaşan şirket sahipleri ve yetkilileri

  • Baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar

Yeni teklif kabul edilirse, mühendisler ve mimarlar da bu listeye dahil edilmiş olacak.