Rusya petrol ihracatında yeni rotaya geçti: Arktik sevkiyatları rekor seviyeye ulaştı

Rusya, ham petrol ihracatındaki yüksek seviyeyi korumak amacıyla Arktik Denizi üzerinden yapılan sevkiyatları artırdı. Kuzey Deniz Rotası’nın yaz aylarında daha erken açılmasıyla Çin’e yönelik tanker trafiği hız kazanırken, Kızıldeniz’deki güvenlik risklerinden kaçınılması ve teslimat sürelerinin kısalması ihracat operasyonlarını destekledi.

Rusya petrol ihracatı 4 milyon varilin üzerinde kaldı

Tanker hareketlerine dayandırdığı verilere göre, 26 Temmuz itibarıyla sona eren dört haftalık dönemde Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatı günlük ortalama 4,03 milyon varil olarak gerçekleşti. Aynı dönemde sevkiyatların dört haftalık hareketli ortalaması ise 4,16 milyon varil/gün seviyesinde hesaplandı.

Haftalık bazda ise 39 tanker toplam 28,47 milyon varil Rus petrolü yükledi. Bir önceki hafta 36 tankerle 27,03 milyon varil sevkiyat yapılmıştı. Günlük ortalama ihracat da 3,86 milyon varilden 4,07 milyon varile yükseldi.

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatı üst üste beşinci haftada da günlük 4 milyon varilin üzerinde kalarak yüksek seyrini sürdürdü.

Arktik rotası sevkiyat süresini kısaltıyor

Yaz aylarında buzulların geri çekilmesiyle birlikte Kuzey Deniz Rotası bu yıl önceki yıllara göre daha erken kullanılmaya başlandı. Laptev Denizi üzerinden ilerleyen tankerler, nükleer buz kırıcıların desteğiyle Çin’e doğru yol alırken, Dikson Limanı açıklarında da çok sayıda tanker geçiş sırasını bekliyor.

Geçen yıl temmuz ayında yalnızca 1 petrol tankeri kuzey geçişine başlamışken, bu yıl aynı dönemde 6 tanker Arktik rotasına yöneldi.

Kuzey Deniz Rotası ihracat miktarını doğrudan artırmasa da teslimat sürelerini kısaltarak tankerlerin daha hızlı yeni yük almasına imkan tanıyor. Böylece Rusya’nın mevcut tanker filosunun kullanım verimliliği yükseliyor.

Kızıldeniz riskinden kaçınılıyor

Arktik güzergâhının öne çıkmasının bir diğer nedeni ise Kızıldeniz’deki güvenlik sorunları oldu. Yemen’deki Husilerin deniz taşımacılığına yönelik tehditleri nedeniyle Rus petrolünü taşıyan bazı gölge filo tankerleri geçmişte saldırılarla karşı karşıya kalmıştı.

Yeni rota sayesinde tankerler, Süveyş ve Kızıldeniz hattındaki güvenlik risklerini büyük ölçüde aşarak Asya pazarına daha kısa sürede ulaşabiliyor.

Mısır Rus petrolü için yeni merkez haline geliyor

Rusya’nın Urals tipi ham petrolünde Mısır da dikkat çeken bir alıcı konumuna geldi. Bu yıl Akdeniz’deki Mersa el-Hamra Limanı’na en az 15 kargo teslim edilirken, 4 tanker liman açıklarında bekliyor ve 2 yeni kargonun ay sonuna kadar bölgeye ulaşması bekleniyor.

Yıl genelinde Mısır’a yapılan sevkiyatların günlük ortalama 87 bin varil seviyesine ulaştığı belirtilirken, petrolün tamamının ülkede rafine edilip edilmediği ya da bir bölümünün yeniden ihraç edilmek üzere harmanlanıp harmanlanmadığı netlik kazanmadı.

Denizde bekleyen petrol miktarı dengelendi

Rusya’nın tankerlerde taşınan ancak henüz boşaltılmamış ham petrol miktarı 130 milyon varilin biraz üzerinde dengelendi. Bu seviye, yıl içinde görülen zirvenin yaklaşık 10 milyon varil altında bulunuyor.

Hindistan’a hızlanan teslimatlar ve Mısır’a yapılan boşaltmaların, denizde bekleyen petrol miktarının artmasını sınırladığı ifade edildi.

İhracat gelirleri yükseldi

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatından elde ettiği haftalık ortalama brüt gelir, yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle 1,61 milyar dolara çıktı.

Haftalık bazda ihracat geliri ise üçüncü hafta üst üste artarak 2,01 milyar dolara ulaştı. Urals petrolünün Baltık yüklemelerinde varil fiyatı 53,55 dolara, Karadeniz yüklemelerinde 52,89 dolara, ESPO petrolünde ise 66,09 dolara yükseldi. Hindistan teslim fiyatı da 70,17 dolar seviyesine çıktı.

Asya sevkiyatlarında yön değişiyor

Dört haftalık ortalamaya göre Rusya’nın Asya’ya yönelik petrol sevkiyatı 3,78 milyon varil/gün seviyesinde gerçekleşti. Çin’e yönelen tankerlerde günlük ortalama 980 bin varil, Hindistan’a yönelen tankerlerde ise 780 bin varil sevkiyat görüldü.

Ancak yaklaşık 2 milyon varil/gün petrol taşıyan çok sayıda tanker henüz nihai varış noktasını açıklamadığı için Hindistan ve Çin’e yönelik nihai sevkiyat rakamlarının ilerleyen haftalarda yukarı yönlü revize edilmesi bekleniyor.

Türkiye’ye yönelik sevkiyatlar ise dört haftalık ortalamada 160 bin varil/gün ile nisan ayından bu yana en yüksek seviyesini korudu.