Ulusal eğitim istatistikleri 2025 açıklandı: Üniversite mezunu gençlerin oranı son 17 yılda üçe katlandı

Türkiye’nin eğitim alanındaki dönüşümünü ortaya koyan 2025 yılı Ulusal Eğitim İstatistikleri, yükseköğretim mezunu sayısındaki artışın sürdüğünü gösterdi. Son yıllarda eğitim imkanlarının yaygınlaşmasıyla birlikte özellikle genç nüfusta üniversite mezuniyet oranlarında dikkat çekici yükseliş yaşanırken, okuryazarlık oranı ve ortalama eğitim süresinde de önemli ilerlemeler kaydedildi.

YÜKSEKÖĞRETİM MEZUNU ORANI TARİHİ SEVİYELERE ÇIKTI

25-34 yaş grubundaki nüfusta yükseköğretim mezunlarının oranı 2008 yılında yüzde 13,5 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 45,6’ya yükseldi. Böylece son 17 yılda üniversite mezunu oranı üç kattan fazla artış gösterdi.

Kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı aynı dönemde yüzde 12,5’ten yüzde 50,3’e yükselirken, erkeklerde yüzde 14,6’dan yüzde 41’e çıktı. Veriler, genç kadınların eğitim seviyesindeki yükselişin son yıllarda daha belirgin hale geldiğini ortaya koydu.

25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı 2008 yılındaki yüzde 13,5 seviyesinden 2025 yılında yüzde 45,6’ya yükseldi.

TÜRKİYE OECD ORTALAMASINA YAKLAŞTI

OECD’nin en güncel verilerinin bulunduğu 2024 yılı itibarıyla, 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunlarının oranı OECD ülkelerinde ortalama yüzde 48,7 olarak hesaplandı. Türkiye ise yüzde 44,9 ile OECD ortalamasına oldukça yakın bir seviyeye ulaştı.

Karşılaştırmada Güney Kore yüzde 70,6 ile ilk sırada yer alırken, Meksika yüzde 29,1 ile listenin son sırasında bulundu. Türkiye’nin son yıllardaki yükselişi, uluslararası eğitim göstergelerinde dikkat çekici gelişmeler arasında değerlendirildi.

Türkiye’nin yükseköğretim mezunu oranı OECD ortalamasına yaklaşarak yüzde 44,9 seviyesine ulaştı.

25 YAŞ ÜZERİ NÜFUSTA EĞİTİM DÜZEYİ YÜKSELDİ

25 yaş ve üzerindeki nüfusta ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının oranı 2008 yılında yüzde 9,8 iken, 2025 yılında yüzde 26,1 olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyesini tamamlayanların oranı yüzde 26,5’ten yüzde 50,5’e yükseldi. Böylece her iki kişiden biri en az ortaöğretim mezunu hale geldi.

GENÇ KUŞAKLARDA ÜNİVERSİTE MEZUNİYETİ DAHA YAYGIN

Yaş gruplarına göre yapılan değerlendirmeler, yükseköğretim mezunlarının özellikle genç nüfusta yoğunlaştığını ortaya koydu. İleri yaş gruplarına gidildikçe üniversite mezuniyet oranlarının belirgin şekilde düştüğü görüldü.

2008 yılında erkeklerin ağırlıkta olduğu yükseköğretim mezunu dağılımı, 2025 yılına gelindiğinde genç yaş gruplarında kadınların öne çıktığı bir yapıya dönüştü.

ORTALAMA EĞİTİM SÜRESİ 9,6 YILA YÜKSELDİ

Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak hesaplandı.

Kadınların ortalama eğitim süresi 8,9 yıl olurken, erkeklerde bu süre 10,3 yıl seviyesinde gerçekleşti. Son yıllarda eğitimde yaşanan yaygınlaşma, ortalama eğitim süresinin düzenli olarak yükselmesine katkı sağladı.

25 yaş ve üzerindeki nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıla ulaştı.

ANKARA EĞİTİM SÜRESİNDE ZİRVEDE YER ALDI

İller bazında yapılan değerlendirmede ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara oldu. Başkenti sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti.

Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olarak kaydedildi. Ağrı’nın ardından Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van geldi.

EĞİTİM SÜRESİNDE EN BÜYÜK SIÇRAMA ŞIRNAK’TA

2016-2025 dönemindeki değişim incelendiğinde, ortalama eğitim süresinde en yüksek artışın yüzde 48,5 ile Şırnak’ta gerçekleştiği görüldü.

Şırnak’ı yüzde 40,4 ile Hakkari, yüzde 35,7 ile Muş, yüzde 35,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 33,1 ile Van izledi.

Artışın en düşük olduğu iller ise Ankara, Eskişehir, Tekirdağ, İzmir ve İstanbul olarak sıralandı.

OKURYAZARLIK ORANI YÜZDE 97,9’A ÇIKTI

6 yaş ve üzerindeki nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2008 yılında yüzde 91,8 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 97,9’a yükseldi.

Kadınlarda okuryazarlık oranı yüzde 86,9’dan yüzde 96,4’e çıkarken, erkeklerde yüzde 96,7’den yüzde 99,3’e yükseldi. Böylece Türkiye genelinde okuryazarlık oranı yüzde 98 seviyesine yaklaşmış oldu.

ANNE VE BABA EĞİTİMİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNİ ETKİLİYOR

Araştırma sonuçları ebeveynlerin eğitim düzeyi ile çocukların eğitim başarısı arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu da ortaya koydu.

Annesi yükseköğretim mezunu olan bireylerin yüzde 84,2’si yükseköğretim eğitimini tamamlarken, babası yükseköğretim mezunu olanlarda bu oran yüzde 80,4 olarak hesaplandı.

Annesi ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip olan bireylerde yükseköğretim mezuniyet oranı yüzde 29,4 olurken, babası aynı eğitim düzeyinde olanlarda bu oran yüzde 28,2 olarak gerçekleşti.

Veriler, ebeveynlerin eğitim seviyesinin çocukların akademik yolculuğunda önemli bir belirleyici olmaya devam ettiğini gösterdi.