Atık yağlar artık çöpe gitmeyecek: Marketlerde yeni dönem başlıyor
Türkiye’de çevre kirliliğini azaltmak ve atıkları ekonomiye kazandırmak amacıyla önemli bir düzenleme hayata geçiriliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, evsel ve ticari kaynaklı bitkisel atık yağların daha etkin toplanması ve geri dönüşüme kazandırılması için mevcut yönetmelikte kapsamlı değişikliklere hazırlanıyor. Yeni sistemle birlikte vatandaşların atık yağlarını doğrudan marketlerde teslim edebilmesi mümkün hale gelecek.
LAVABOYA DÖKÜLEN YAĞLARA SIKI DENETİM
2015 yılında yürürlüğe giren “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” ile birlikte atık yağların lavaboya, kanalizasyona ya da doğaya bırakılması yasaklanmıştı. Ancak uygulamada yaşanan eksiklikler ve düşük toplama oranları, yeni adımları zorunlu hale getirdi. Bakanlık, çevre dostu politikaları güçlendirmek ve döngüsel ekonomiyi desteklemek amacıyla sistemi güncellemeye hazırlanıyor.
YENİ DÜZENLEMEYLE TOPLAMA AĞI GENİŞLİYOR
Hazırlanan taslak düzenleme; sektör temsilcileri, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri doğrultusunda şekillendirildi. Zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı tohumlardan elde edilen yağların kullanım sonrası ortaya çıkan atıkları, daha sistemli bir şekilde toplanarak geri kazanım sürecine dahil edilecek.
BİYODİZEL VE ALTERNATİF ENERJİ ÜRETİMİ ARTACAK
Restoranlar, kafeler, hazır yemek firmaları, kamu kurumları ve hanelerden çıkan atık yağlar; lisanslı tesislerde işlenerek biyodizel başta olmak üzere alternatif enerji kaynaklarına dönüştürülecek. Türkiye’de hâlihazırda biyodizel, motorinle belirli oranlarda karıştırılarak yakıt olarak kullanılıyor. Yeni düzenleme ile bu kapasitenin artırılması hedefleniyor.
Atık yağlardan elde edilen biyodizelin hem enerji arzına katkı sağlaması hem de ithalat bağımlılığını azaltması bekleniyor.
MARKETLERDE ATIK YAĞ NOKTALARI KURULACAK
Vatandaşların atık yağları kolayca teslim edebilmesi için marketler ve satış noktaları toplama merkezi haline getirilecek. Bu uygulama sayesinde hem farkındalığın artması hem de kayıt dışı dökümün önüne geçilmesi planlanıyor.
Yeni sistemle birlikte evsel atık yağların lavaboya dökülmesinin önüne geçilerek altyapı sistemlerinde oluşan ciddi hasarların da azaltılması hedefleniyor.
HAVACILIK SEKTÖRÜNE BİLE YAKIT OLACAK
Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer boyutu ise sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üretiminin önünün açılması. Atık yağlardan elde edilecek ürünler yalnızca kara taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de kullanılabilecek. Böylece Türkiye’nin temiz enerji hedeflerine önemli bir katkı sağlanması bekleniyor.
Bitkisel atık yağların geri dönüşümüyle üretilen yakıtların, havacılık dahil birçok sektörde kullanılmasının önü açılıyor.
KAPSAM GENİŞLİYOR: HAYVANSAL YAĞLAR DA DAHİL
Planlanan değişiklik yalnızca bitkisel yağlarla sınırlı kalmayacak. Hayvansal yağlar ve yağ içeren diğer atık türleri de geri kazanım süreçlerine dahil edilerek daha geniş bir çevresel etki hedeflenecek. Bu sayede atık yönetiminde bütüncül bir yaklaşım benimsenmiş olacak.
YÜRÜRLÜK SÜRECİ BAŞLIYOR
Taslak metin, kurum görüşlerinin tamamlanmasının ardından Bakan Murat Kurum’un onayına sunulacak. Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye genelinde atık yağ yönetiminde yeni bir dönem başlayacak. Bu adımın, hem çevreyi koruma hem de ekonomik değer üretme açısından kritik bir eşik olması bekleniyor.
